Hongaarse sanering

Jan Limbeek

Hongarije kent de omvangrijkste tekorten op de betalingsbalans en de begroting van alle grotere transitielanden. Bij ongewijzigd beleid zou het tekort op de overheidsbegroting in 2006 uitkomen op 11 procent, in plaats van de geplande 6,4 procent. De Hongaarse forint was sterk aan het verzwakken, in tegenstelling tot de rest van de regio, waar de nationale valuta de toegenomen kracht behielden. De kredietwaardigheid van het land werd neerwaarts bijgesteld.

Dit kon zo niet doorgaan. Tabel 1 laat zien hoezeer Hongarije aan het afglijden was. Premier Ferenc GyurcsŠny gaf toe de ernst van de financiŽle situatie gebagatelliseerd te hebben met het oog op de parlementsverkiezingen van april 2006. Dit kwam hem op rellen en politieke onrust te staan.

Het buitenland bleef echter kalm vanwege de economische basis (zie tabel 2), de eerdere hervormingen en de opgebouwde reserves, maar vooral omdat de regering goed reageerde op de rampspoed. Al in juni kondigde ze een pakket maatregelen af, dat door het Internationale Monetaire Fonds (IMF) als te optimistisch werd beoordeeld. Hierna kwam de regering met een trager maar realistischer programma (zie tabel 3).

De vergrijzing maakt een adequate reactie op de rampzalige financiŽle omstandigheden nog urgenter (zie tabel 4).

Zoals altijd staat of valt alles met de uitvoering. Het IMF is minder optimistisch dan de Hongaarse autoriteiten. Opvallend is dat het Fonds Hongarije oproept de financiŽle verstrakking niet te ver door te voeren, teneinde de al beperkte economische groei niet geheel de nek om te draaien.

Tabel 1 OverheidsfinanciŽn 2002-2006 (% bbp)
  2002 2003 2004 2005 2006
  Schatting Plan Verwachting IMF1 Verwachting Hongaarse autoriteiten1
Totale inkomsten 43.0 42.5 43.1 43.2 42.2 43.2 43.7
Totale uitgaven 52.1 49.8 49.5 50.7 48.6 53.3 53.2
Saldo -9.1 -7.3 -6.5 -7.6 -6.4 -10.1 -9.5
Primair saldo2 -5.5 -3.5 -2.5 -3.7 -3.1 -6.2 -5.6
Staatsschuld(inclusief de kosten van de pensioenhervorming)3 56.6 58.9 60.2 62.4 63.2 67.8 Ö
Opmerking: de ESA 95 methodologie is gebruikt
1 Verwachtingen gebaseerd op het hervormingspakket van juni
2 Het primaire saldo is het saldo exclusief de rente op de staatsschuld
3 Van de EU mag Hongarije voorlopig de kosten van de pensioenhervorming weglaten. In dat geval komt de staatsschuld van 2006 volgens het IMF uit op 64%
Bron: www.imf.org/external/pubs/ft/scr/2006/cr06367.pdf, blz. 22

Tabel 2 Enkele economische indicatoren, 2002-2006 (% bbp)
  2002 2003 2004 2005 2006
Bbp 3.8 3.4 5.2 4.1 3.6
Inflatie 5.3 4.7 6.8 3.6 3.6
Werkloosheid 5.8 5.9 6.1 7.2 7.4
Groei lonen 18.2 12.9 6.1 7.8 Ö
Bron: http://www.imf.org/external/pubs/ft/scr/2006/cr06379.pdf (public information notice)

Tabel 3 Vergelijking verwachtingen Convergentieprogramma van september 2006 voor de periode 2006-2011 (% bbp). De huidige verwachtingen van het IMF zijn geel gekleurd
  2006 2007 2008 2009 2010 2011
Groei bbp 4.1 2.2 2.6 4.1 4.2-4.5 4.5
  Volgens IMF 3.6 2.8 3.4 3.7 3.8 ...
Inflatie 3.5 6.2 3.3 3.0 2.5-3.0 2.5-3.0
  Volgens IMF 3.6 6.1 3.8 3.3 3.0 ...
Betalingsbalans -7.9 -5.9 -4.4 -3.6 -3.0 -2.0
  Volgens IMF -8.6 -7.2 -6.2 -5.4 -5.0 ...
Primair saldo -6.3 -2.4 -0.2 0.8 1.0 1.5
Saldo -10.1 -6.8 -4.3 -3.2 -2.7 -2.2
  Volgens IMF -10.7 -7.9 -5.6 -4.2 -3.7 ...
Staatsschuld 68.5 71.3 72.3 70.4 68-69 65-67
  Volgens IMF 70.1 72.9 73.6 73.2 72.4 ...
Bron: Hongaars Ministerie van FinanciŽn en IMF-staf

Tabel 4 Uitgaven voor ouderen in nieuwe Oost-Europese leden van de EU (% bbp)
  2005 2050 Toename
Hongarije 17.4 26.0 8.6
TsjechiŽ 15.5 24.9 9.4
Estland 13.7 17.5 3.8
Letland 12.3 16.5 4.2
Litouwen 11.0 15.4 4.4
Polen 18.4 22.5 4.1
Slowakije 12.9 17.4 4.5
SloveniŽ 19.0 29.9 10.9
Opm. Het grootste deel van deze uitgaven betreffen de pensioenen. Naar verwachting stijgen deze kosten van zo'n 11% bbp in 2005 naar 15% bbp in 2035.
Bron: Standard and Poor's

Omhoog
Terug naar archief